Agile Leven: Stap 1. Bepaal je waarden en doelen

Dit is het vervolg op het eerste deel van Agile Leven, mocht je dat nog niet gelezen hebben dan kan dat hier op LinkedIn of op de Agile Leven blog. Na deze eerste stap zullen er nog zes volgen. Feedback is welkom in de comments, op mijn website agileleven.nl, of via @agileleven op Instagram.

Veel leesplezier!

Agile Leven: Stap 1. Bepaal je waarden en doelen

If you don’t know where you are going, you’ll end up someplace else.

Yogi Berra 

Dit boek begon met het waarom. Waarom is een Agile Leven relevant? Het waarom, of de zogenaamde ‘purpose’, speelt bij bedrijven ook een steeds grotere rol. Door hun waarden duidelijk te formuleren in een visie hopen ze talenten aan te trekken die zich met deze purpose identificeren. Het is voor jezelf ook van belang om bezig te zijn met wat jij belangrijk vindt. Wat zijn jouw waarden en zijn die waarden verankerd in wat jij in het leven doet? In een Agile Leven blijf je deze vragen aan jezelf stellen en verander je op tijd van koers. Door dit regelmatig te doen geloof ik dat je uiteindelijke pensioenleeftijd irrelevant wordt. Jij bent gedurende je leven al een aantal keer met pensioen gegaan en tijdens die momenten heb je geleerd dat jouw waarden in een andere rol, industrie, of baan beter tot zijn recht komen. Daardoor ben je zo blij met wat je doet, dat de pensioenleeftijd voor jou een onbelangrijk getal is geworden. Talloze artiesten, schrijvers, en kunstenaars werken door tot ver na de reguliere pensioenleeftijd. In het zakenleven zijn er ook voorbeelden waar de pensioenleeftijd volkomen irrelevant is. Kijk naar Warren Buffet, die de 80 al ruimschoots gepasseerd is en nog steeds met plezier CEO van zijn investeringsmaatschappij is. Eind jaren ‘80 is de verplichte pensioenleeftijd van 70 jaar door de Nederlandse Orde van Advocaten geschrapt omdat er kennelijk zat advocaten zijn die zo content zijn met wat ze zijn en doen dat de pensioenleeftijd er minder toe doet.°1 

In deze eerste stap kijken we hoe je de pensioenleeftijd tot een bijzaak kunt maken door helder voor ogen te hebben wat jij belangrijk vindt en welke doelen daarbij horen. 

Waarden

De principes en de regels waar jij je gedrag op baseert zijn jouw waarden. Aangezien dit boek Agile Leven heet, kijken we eerst naar de waarden die in Agile centraal staan en de werkwijze tot een succes maken. 

Agile waarden 

Het Agile Manifesto bevat vier waarden met de bedoeling om betere manieren te ontdekken om waarde te creëren door te doen en anderen helpen te doen.°2 Onthoud dat Agile is begonnen als methodologie om betere software te ontwikkelen dus oordeel zelf maar even over de volgende vier waarden: 

  • Mensen en hun onderlinge interactie boven processen en hulpmiddelen
  • Werkende software boven allesomvattende documentatie
  • Samenwerking met de klant boven contractonderhandelingen
  • Inspelen op verandering boven het volgen van een plan

Nogal zakelijk, nietwaar? Het is van belang om te vermelden dat het inspelen op verandering boven het volgen van een plan niet betekent dat er geen plan wordt gevolgd. In het Agile Manifesto wordt simpelweg gesteld dat het belangrijker is om in te spelen op verandering dan het volgen van een plan. 

Ik heb ze geherformuleerd naar waarden voor een Agile Leven zoals ik het toepas:

Mensen en hun onderlinge interacties boven verwachtingen en technologie 

Soms is het belangrijk om de conventionele ‘wijsheid’ aan de kant te schuiven en iets te doen wat niet verwacht wordt volgens wat ‘normaal’ is maar wat wel jouw band versterkt met de mensen om je heen. Wil jouw vriend je niet ten huwelijk vragen? Wat houd je tegen om hem niet ten huwelijk te vragen, ook al is dit niet ‘normaal’? 

Het gaat in het leven juist om die momenten dat je de verwachtingen en de kant schuift en op een dieper level met de mensen om je heen contact maakt. Bedenk voor jezelf eens met hoeveel mensen jij écht contact hebt en dan bedoel ik niet dat jullie elkaars foto’s liken op Instagram, of een paar keer per week contact hebben via Whatsapp. Ik bedoel de momenten dat jullie samen zitten te lachen in een café, de momenten dat je door de supermarkt loopt om inkopen te doen voor een barbecue in het park, de momenten dat je diepe gevoelens met elkaar deelt terwijl je elkaar in de ogen kunt kijken. Het zijn die interacties die je je later zult herinneren, niet de likes op een foto van een stokbroodje met brie die je kreeg van een studiegenoot die in het tweede jaar bleef zitten.

Een voldaan leven vol vreugde boven allesomvattende consumptie

“I just want to be happy.” I hear that all the time. But what is happiness? Happiness is an emotional response to an outcome — If I win I will be happy, if I don’t I won’t. An if-then, cause and effect, quid pro quo standard that we cannot sustain because we immediately raise it every time we attain it. You see, happiness demands a certain outcome, it is result reliant.

Matthew McConaughey

Bovenstaande quote komt uit een speech die Matthew McConaughey in 2015 gaf op een universiteit. Hij vervolgt dit verhaal door te stellen dat als geluk is wat je najaagt, je vaker teleurgesteld gaat worden en je het merendeel van de tijd juist ongelukkig bent. Vreugde daarentegen is geen keuze, geen reactie op een resultaat maar een constante. Vreugde is het gevoel wat je hebt als je de dingen doet die bij jou passen, ongeacht de uitkomst. 

Die speech (ga hem kijken!) zorgde bij mij voor een kanteling van perspectief. Vreugde haal je niet uit alles wat je koopt, vreugde haal je uit de dingen die je doet, hoe je ze doet, en met wie je ze doet. Het doen en niet het resultaat is wat vreugde en dus geluk geeft. 

Samenwerking met je naasten boven transactionele relaties

“Show me the rules of the game I have to play and I’ll play it,” not realizing that it’s the very fact that they think there are rules to happiness that is preventing them from being happy

Mark Manson

In de eerste klas leerde ik over het Latijnse gezegde ‘do ut des’, Het betekent ‘ik geef opdat jij geeft’ en ik weet nog dat ik dat een geweldige uitspraak vond. Drie woorden die een onderlinge relatie lekker duidelijk maken. Wat moest ik nog veel leren… Uiteindelijk gaat het in het leven niet om geven opdat jij geeft maar om onvoorwaardelijk geven simpelweg omdat dit een belangrijke waarde van jou is. 

In Everything is F*cked vertelt Mark Manson over het verschil tussen adolescenten en volwassenen. Waar adolescenten hun waarden inzetten om het eigenbelang na te streven, zetten volwassenen hun waarden in puur omdat ze die belangrijker vinden dan wat het gevolg van die waarden zou zijn. Een adolescent neemt het werk waar jij vandaag even geen tijd hebt voor je over, wetende dat jij dan op vrijdag de administratie doet en hij eerder naar huis kan. Een volwassene doet dat werk waar jij geen tijd voor hebt omdat het werk zelf, of het helpen vreugde geeft en dus in lijn is met zijn belangrijkste waarden. 

Natuurlijk ga je wel eens teleurgesteld worden als je je zo kwetsbaar opstelt en zo nauw in contact staat met wat jij belangrijk vindt. Hoe eerder je hier achter komt, hoe beter. Je kunt dan met zo’n iemand het gesprek aan gaan en erachter komen of je die energie voortaan beter aan je echte dierbaren kunt besteden. Dat is de gedachte achter het Agile gedachtegoed: snelle feedback.

Inspelen op verandering boven het volgen van een plan

Dit is een hele belangrijke waarde omdat het inspelen op verandering je de ruimte geeft om bij te sturen. Kijk maar eens naar een programma als All You Need Is Love. Er zijn er weinig die naar Australië zijn gereisd met het plan om daar te trouwen, twintig jaar te wonen, en hun familie in Nederland achter te laten. Ze speelden in op een verandering gebaseerd op een van hun belangrijkste waarden, liefde, en bleven daar. Hadden die mensen hun plan gevolgd en na drie maanden weer naar huis gegaan dan waren ze de liefde van hun leven misgelopen. 

Verwelkom verandering en realiseer je dat je als mens werk in uitvoering bent. De waarden die je nu hebt zullen niet altijd hetzelfde blijven, hoe overtuigd je hier nu ook van mag zijn. 

Een van mijn beste vrienden rookte twee jaar geleden meerdere pakjes per week, sportte niet, en gaf meer geld uit aan drank dan aan zijn eigen ontwikkeling. Natuurlijk vroeg ik hem wel eens of hij dacht ooit te gaan stoppen met roken. 

‘Ik denk het niet, hoor’, antwoordde hij dan, ‘Ik rook al bijna tien jaar, dat gaat niet meer veranderen.’ 

Dan Gilbert noemt dit ‘the end of history illusion’. We hebben de illusie dat we vanaf nu blijven zoals we zijn terwijl zijn onderzoek uitwijst dat mensen van alle leeftijden onderschatten hoeveel ze zullen veranderen in de komende tien jaar.°3

We zijn inmiddels nog lang geen tien jaar verder en inmiddels is die vriend van mij gestopt met roken, leest elke week één boek, heeft twee marathons gelopen, en zijn eerste kickbokswedstrijd staat op de planning. 

‘Verandering is het enige dat blijft’ las ik eens ergens en dat maakt deze laatste waarde zo krachtig. Jouw waarden en doelen gaan namelijk veranderen. Je relatie kan stuklopen, je kan een kind krijgen, je kan ontslagen worden. Of al die dingen tegelijk. In een Agile Leven is die eeuwigdurende verandering en onzekerheid je startpunt, in plaats van het rigide vasthouden aan een vooraf opgesteld plan.

Jouw waarden

Before you start climbing the ladder of success, make sure it’s leaning against the right building.

Stephen Covey

Er zijn een vijf oefeningen die mij hebben geholpen met het vaststellen waar ik precies aan wilde werken en waarom:

  1. Schrijf alles op wat je leuk vindt
  2. Waardevolle bingo
  3. Allergisch voor waarden
  4. Begin with the end in mind
  5. De levensplanner

Je kunt ervoor kiezen om alle vijf de oefeningen te doen maar het staat je vrij om alleen de oefeningen te doen die jou aanspreken. 

Oefening 1: Schrijf alles op wat je leuk vindt

Dit is een hele simpele die ik aan het begin van mijn carrière aangereikt kreeg van mijn toenmalige manager: ‘Schrijf alles eens op waar je blij van wordt’. Toevallig had ik de week daarvoor bij de kringloop een oud schoolbord gekocht en diezelfde avond pakte ik een krijtje en schreef de volgende dingen op dat bord: 

  • Lachen
  • Efficiente communicatie
  • (Ruimte)reizen
  • Filosoferen
  • Innovatie
  • Leren
  • (Kennis) delen
  • Schrijven
  • Lezen
  • Puzzels en raadsels

Achter elk ding wat je opschrijft schuilt een bepaalde waarde, of iets dat jij belangrijk vindt. Zo zit er achter het puzzelen en raadsels bij mij de waarde dat ik analytisch uitgedaagd wil worden en achter (ruimte)reizen zit de waarde van vrijheid en nieuwsgierigheid. Dat schoolbord staat bij ons thuis in de gang dus elke keer als ik thuiskom van werk word ik ermee geconfronteerd. Bij binnenkomst toets ik mijn dag bewust danwel onbewust aan de zaken die op het bord staan. Heb ik op mijn werk kunnen puzzelen? Heb ik efficiënt gecommuniceerd? Heb ik gelachen? 

Pak even een moment om alles waar je blij van wordt op te schrijven en geef dit thuis een prominente plek. In de eerste plaats omdat het zien van die dingen blije herinneringen op kunnen roepen en in de tweede plaats als geheugensteuntje aan je onderliggende waarden.

Oefening 2: Waardevolle bingo (pssst, de bingokaart in het boek wordt veel mooier hoor. Hier op LinkedIn laat ‘ie graag zijn pixels zien…)

Het eerste wat je doet in deze oefening is de waardevolle bingokaart, een pen, en papier erbij pakken. Scan de hele bingokaart en schrijf de waarden op die jou aanspreken. Vervolgens groepeer je alle gekozen waarden waarvan jij denkt dat ze bij elkaar horen. Dit resulteert meestal in een stuk of drie á vier groepen. Uit elke groep kies je één waarde, dit wordt het label voor die groep. Om een mooie set aan waarden te creëren voeg je aan elk label een werkwoord toe, “Vreugde” wordt bijvoorbeeld “Vind vreugde in alles wat je doet, ziet, en beleeft”. Als je dit voor alle labels hebt gedaan kun je tot slot een foto maken van deze waarden en deze als achtergrond op je telefoon zetten.°4 Je zou ook een oud schoolbord bij de kringloopwinkel kunnen kopen en ze daarop kunnen krijten.

Oefening 3: Allergisch voor waarden

Een effectieve manier om te ontdekken wat jouw waarden zijn is door te kijken voor welke waarden je allergisch bent. Zit jij bijvoorbeeld je vingers op te vreten tijdens een vergadering als een collega veel meer aan het woord is dan dat hij of zij luistert naar anderen in de ruimte? Dan kan luisteren een belangrijke waarde voor jou zijn. Als je nekharen recht overeind gaan staan van iemand die alles en iedereen de schuld geeft van een vervelende situatie behalve hemzelf dan is verantwoordelijkheid waarschijnlijk een belangrijke waarde van jou. Probeer je een aantal van deze allergische momenten voor de geest te halen en bedenk wat het tegenovergestelde van die allergie is. Daar zitten jouw waarden. 

Oefening 4: Begin with the end in mind

Heb je ooit wel eens bedacht wat je zou zeggen als je straks daar ligt voor hen die jou kennen? Wat zijn de woorden die je mee zou willen geven? Hier, dus bij deze m’n ode aan het leven

Diggy Dex – Treur Niet

Een mooie en soms ook hele moeilijke manier om je eigen waarden te bepalen is om met het volgende principe te beginnen: ‘Begin with the end in mind’. Dit principe komt uit het boek ‘The Seven Habits of Highly Effective People’ en schrijft het volgende gedachte experiment voor: 

Stel je eens voor dat je aanwezig bent op je eigen begrafenis. Probeer je dit tot in het kleinste detail voor te stellen, welke muziek wordt er gedraaid, welke mensen zijn er, wat dragen die mensen, welke mensen zijn er niet, wat voor weer is het? Stel je nu voor wie er allemaal gaan spreken. Je geliefde, een collega, een familielid, een beste vriend. Wat zou je willen dat deze mensen over jou zeggen?

Pak een pen en wat papier (of je telefoon), en schrijf puntsgewijs op welke eigenschappen deze verschillende mensen over jou prijzen. 

Als je daar toch mee bezig bent, even tussendoor een wijze les die ik van mijn schoonvader heb geleerd: op begrafenissen worden vaak de prachtigste dingen over de overledene gezegd. Zeg die dingen ook als diegene nog leeft. Hoe veel leuker is het om zulke oprechte complimenten te krijgen als je nog leeft?

En? Hoeveel dierbaren hadden het over de promoties die je binnen vijf jaar tijd aan elkaar wist te rijgen? Hoeveel dierbaren hadden het over de momenten dat je niet bij ze was omdat iets onbenulligs toen belangrijker leek? Het best mogelijk dat je merkt dat er een mismatch is tussen wat je wilt dat mensen over je zeggen en hoe je op dit moment leeft. Dat is geen probleem maar juist goed omdat dit direct inzicht geeft in wat je zou kunnen veranderen om dat gat te verkleinen. 

Oefening 5: De planner des levens

De functietitel van George Kinder is ‘Life Planner’, hoe cool ben je dan? 

‘Ik ben Rowan, mijn collega’s en ik zorgen ervoor dat bedrijven top-notch systemen hebben draaien.’ 

‘O leuk. Ik ben George en ik plan levens.’ 

Een van de meest bekende manieren die George gebruikt bij het plannen van levens is het stellen van drie diepgaande vragen. Pak je wilde fantasieën en je schrijfgerei er maar weer bij want hier komen ze:°5

  1. Stel je eens voor dat je geen geldzorgen hebt. Nul. Nooit meer. Hoe zou je leven er vanaf deze dag uit zien? Wat zou je met het geld doen? Zou je iets veranderen? Hou je niet in en maak al je dromen waar met behulp van dit geld.
  2. Je zit bij de dokter en hij vertelt je dat je nog maar vijf tot tien jaar te leven hebt. Het goede nieuws is dat je deze tijd gezond zult zijn. Het slechte nieuws is dat je ergens tussen die vijf tot tien jaar ineens dood neervalt. Wat ga je doen in de vijf jaar die je sowieso nog hebt? Ga je iets in je leven veranderen en zo ja, hoe ga je dit doen?
  3. Je zit nog een keer bij die verdraaide dokter. ‘Het spijt me u dit te moeten melden… u heeft nog maar 24 uur te leven.’ 

Allereerst denk je: ‘Frappant hoe de technologie al zo ver is gevorderd dat mijn dokter dit maarliefst 24 uur van tevoren aan mij weet te melden.’

Daarna begin je je het volgende af te vragen. Wat heb ik gemist in mijn leven? Wie heb ik niet kunnen worden in dit leven? Wat heb ik nog niet gedaan?

Dit zijn drie intense vragen die je niet in hetzelfde aantal minuten op zou kunnen schrijven. Het vergt emotie en een pak verbeeldingskracht om je deze situaties in te kunnen beelden maar het resultaat is dat je er bijvoorbeeld achter bent gekomen dat je te weinig met een bepaald familielid afspreekt of dat bepaalde aspecten van je werk conflicteren met waar jij het liefste aan werkt.

Hopelijk heb je op zijn minst een van de vijf oefeningen gedaan want je gaat je waarden nodig hebben bij het volgende deel van deze stap: doelen stellen.

Doelen

Een van mijn doelen is minder vlees te eten. Ik koop geen vlees meer bij de supermarkt en we hebben vrijwel nooit meer vlees in huis. Wat doe je dan als je als consultant wordt geplaatst op een project bij een producent van varkenssperma om vleesvarkens mee te kweken? Als je je eigen waarden en doelen helder hebt dan kun je in dit soort situaties op tijd aan de bel trekken. In eerste instantie protesteerde ik maar uiteindelijk ben ik niet degene die bepaalt waar ik word geplaatst. Daarom heb ik het een aantal dagen geprobeerd maar deze opdracht was volledig in strijd met mijn kernwaarden. Ik wilde niet meewerken aan het optimaliseren van de processen van een bedrijf dat er juist voor zorgt dat er meer vlees wordt gegeten. Na drie dagen belde ik mijn manager met de hamvraag: ‘Ik vind het echt verschrikkelijk om daar sessies te houden en oplossingen te bedenken die leiden tot meer dierenleed. Kan ik op een ander project gezet worden?’. Het beste wat je in dit geval als werkgever kan doen is luisteren terwijl de ouderwetse reactie zou zijn: ‘Als het je niet bevalt Rowan, dan kan je op zoek naar een andere baan.’ Gelukkig heb ik een topwerkgever die mijn waarden serieus neemt en had ik binnen een paar weken een andere opdracht. 

Dat is de reden dat we zijn begonnen met het vaststellen van je waarden.  Het is belangrijk dat deze in lijn zijn met je doelen want zodra je aan doelen werkt die niets voor jouw waarden doen of hier zelfs mee conflicteren heeft dit zijn weerslag op jouw energiebalans en hoe je je voelt. Dat betekent niet dat al jouw waarden aanwezig hoeven te zijn in het werk wat je doet. Als dit wel het geval zou zijn is dat mooi en zou je je werk je passie kunnen noemen. In mijn geval ben ik blij met de efficiënte communicatie, de vrijheid en dat ik elke werkdag aan innovatieve oplossingen kan puzzelen. Vaak wordt er ook nog eens gelachen dus ik zit heel erg op mijn plek ondanks dat ik bijvoorbeeld niet kan filosoferen, boeken kan lezen, of korte verhalen kan schrijven op mijn werk. Zo lang je werkt aan doelen die niet conflicteren en in lijn zijn met een of meerdere van jouw waarden mag je volgens mij heel tevreden zijn met wat je doet. 

Life backlog

In de Scrum methodologie worden alle dingen die je wilt gaan doen of maken opgeschreven en toegevoegd aan de zogenaamde ‘product backlog’. Op deze lijst staat alles wat je maar kunt bedenken om het product te realiseren. Voor mijn boek staan daar alle delen, stappen en hoofdstukken op en iets preciezer ook alle quotes, anekdotes, en andere informatie die ik wil delen. Alles wat verder weg is, is nog niet zo heel precies uitgewerkt. Het zou zonde zijn als ik alvast van alles voor het laatste hoofdstuk heb uitgewerkt en dit uiteindelijk niet nodig blijk te hebben. Al die tijd die ik aan het precies uitwerken van dat laatste hoofdstuk heb besteed, had ik beter kunnen steken in mijn eerdere hoofdstukken. 

Voor je eigen leven gaan we een life backlog met jouw doelen maken. Een lijst met alles waarvan je nu denkt dat je dit zou willen hebben, doen, of zijn. De waarden die je hebt vastgesteld gebruiken we als naslagwerk bij het stellen van deze doelen. Wees ongeremd in het opschrijven van je doelen, we zullen in een volgende stap kritisch naar die doelen gaan kijken. 

Droomlijnen

Misschien zul je tot je verbazing merken dat sommige dingen die je opschrijft zonder dat je daar bewust veel voor doet, werkelijkheid worden.

David Allen

Oké, het is niet zo dat je je doelen alleen maar hoeft op te schrijven en ze dan vanzelf werkelijkheid worden. Al kan het wel bijna zo voelen, een paar jaar geleden gebruikte ik de droomlijnen methode uit Een werkweek van 4 uur van Timothy Ferris. Ik ben er voor gaan zitten en heb al mijn dromen en doelen op papier gezet. Het krachtige aan deze oefening is dat er ook van je gevraagd wordt om de kosten van je dromen te achterhalen. Dan ga je ineens van ‘Och, ik heb ook altijd al een keer op wereldreis van drie maanden willen maken…’ naar ‘Oh my gosh! Ik lees hier dat je een wereldticket al voor minder dan achttien honderd euro kan krijgen en als we het slim aanpakken kunnen we voor bijvoorbeeld een reis van drie maanden tijd al rondkomen van nog geen drieduizend euro.’

Het kan erg krachtig zijn om ineens behapbare kosten voor je dromen op papier te hebben staan. Een jaar nadat ik deze oefening had gedaan pakte ik het boekje waar ik mijn droomlijnen had opgeschreven er weer eens bij: ik had ze bijna allemaal gehaald.

Ik geloof dat als je deze oefening vol overgave maakt en wanneer je vol overgave droomt, je in feite een brief aan je onderbewustzijn schrijft. Deze dromen nestelen zichzelf diep in je onderbewustzijn en beïnvloeden (on)bewust de split second keuzes die jou dichter bij je doelen brengen. 

Het is een simpele oefening:

  • Schrijf vijf dingen op die je wilt hebben 
  • Schrijf vijf dingen op die je wilt zijn
  • Dingen die je wilt zijn bestaan in feite uit dingen die je eerst moet doen. Schrijf daarom achter de vijf dingen die je wilt zijn, de vijf eerstvolgende acties die je daarvoor moet doen.
  • Schrijf vijf dingen op die je wilt doen

Je hoeft niet per se vijf dingen op te schrijven maar ik verwacht dat je na de oefeningen om je waarden te bepalen hier en daar wat inspiratie hebt opgedaan die hier van pas komt. Misschien heb je veel meer dan vijf doelen per kolom, ook prima! Die voegen we toe aan je life backlog. Mocht je toch nog moeite hebben met het bedenken van doelen dan volgen hier een aantal suggesties:

  • Nieuwe skill leren
  • Bestaande skill verbeteren
  • Carriere (promotie woohoo)
  • Slechte gewoonte stoppen
  • Zelfbewustzijn
  • Gezondheid
  • Relaties
  • Kwaliteit van leven
  • Financiën

Zodra je tevreden bent met wat je hebt opgeschreven kun je het wereldwijde web op duiken en een schatting maken wat die dromen en doelen mogen kosten. Sommige doelen zullen gratis zijn omdat ze alleen tijd ‘kosten’, andere doelen zijn goedkoper te realiseren dan je denkt. Ik kwam er bijvoorbeeld achter dat ik voor negenhonderd euro een glas-in-lood opleiding met 60 lesuren kon volgen. De lessen waren op een zaterdag dus conflicteerde het niet met werk. Negenhonderd euro is alsnog keiveel geld maar voor 25 euro extra kon ik in zes maandelijkse termijnen betalen. Shit. ‘Te duur’ of ‘Waar moet ik beginnen?’, waren ineens geen excuses meer. 

Wie er nog altijd met allerlei excuses op de proppen komt: die goeie ouwe Rupert, het stemmetje op mijn schouder. ‘Rowan, wat ga je nou weer zo’n ambacht doen? Jij werkt met computers’, ‘Jij kan dat toch niet, spoel die negenhonderd euro nu maar vast door de plee’, ‘Daar heb je toch helemaal geen zin in op je vrije zaterdag, straks krijg je nog een burn-out’. Iedereen heeft een Rupert. En iedereen kan leren dealen met zijn Rupert. 

Stop. Hou op. Ik vind het niet meer leuk

Op zich is Rupert geen slechte kerel. Hij wil je gewoon behoeden voor beschamende fouten net zoals je ouders dat vroeger probeerden. Rupert is alleen zo risicomijdend dat hij nooit heeft geleerd van zijn fouten. De enige fout die hij maakt is het niet maken van fouten en daardoor valt hij nogal eens in de herhaling. Ik gebruik drie manieren om Rupert te vriend te houden. Ze zijn geordend van concreet naar Yoda mind trick niveau:

  1. Elk voordeel heb zijn nadeel, Rupert
  2. Wat is het ergste dat er kan gebeuren, Rupert?
  3. Ik zal je wat ruimte geven, Rupert

1. Elk voordeel heb zijn nadeel, Rupert 

Dit is de koning onder de rationele manieren om een beslissing te maken maar uitermate effectief. Het is bij deze signatuuropdracht de bedoeling dat je voor jouw vraagstuk twee kolommen op papier zet. De voordelen en de nadelen. Je krijgt vijftien minuten om deze kolommen met verrukkelijke voordelen en netelige nadelen te vullen.

‘Twijfelaars klaar? Schrijven maar!’ 

Aan het eind van deze oefening heb je een rationele overweging gemaakt en kun je op basis hiervan in plaats van op basis van twijfels een beslissing nemen. De jury kijkt overigens niet alleen naar kwantiteit maar ook naar kwaliteit. Het is mogelijk dat een enkel voordeel, vijf nadelen het nakijken geeft. 

2. Wat is het ergste dat er kan gebeuren, Rupert?

Ik stel mezelf bij twijfel bijna altijd de volgende vraag: ‘Wat is het ergste dat er kan gebeuren?’. Oké, als het jouw droom is om te bungeejumpen zouden ze kunnen vergeten om het touw vast te maken en val je te pletter. Of als het jouw droom is om met witte haaien te zwemmen kunnen ze de kooi vergeten dicht te doen en word je verslonden. Maar aan het schrijven van een boek ga je niet dood. Van een cursus meubelstofferen ook niet. Behalve leden van de maffia of van drugskartels zijn er nog nooit mensen overleden van het zoeken naar een andere baan. De gevolgen zijn meestal wel te overzien en het stellen van deze vraag kan dan rust geven. Sommige mensen vinden je misschien stom (ze zijn lekker zelf stom!), maar weer andere onverwachte mensen zullen je leuk vinden. 

3. Ik zal je wat ruimte geven, Rupert

Tot slot de SpaceX manier; zodra Rupert met twijfels komt aanzetten is dit het teken voor de lancering. Je stijgt op en ziet jezelf en Rupert kleiner en kleiner worden. Door de dampkring, totdat je de aarde als blauwe bol ziet. Je mag van mij nog verder tot de aarde alleen nog maar een blauw stipje is. Doe de groeten aan Mars nu je toch bezig bent. Zodra je denkt, nondejus wat is het universum toch groot, plaats dan even je twijfels in dat perspectief. Op dat kleine stipje daar miljoenen kilometers verderop, samen met miljoenen andere twijfelaars, ben ik nu aan het twijfelen of ik wel een cursus meubelstofferen moet gaan doen. Really? Check of je genoeg rocket fuel hebt voor de terugreis, vlieg terug, en zorg ervoor dat die cursus er komt. 

Nu je twijfels zijn getackeld is het moment daar om je doelen tot een vast onderdeel van jezelf te maken door middel van autosuggestie.

Autosuggestie

Visualization works if you work hard. You can’t just visualize and go eat a sandwich.

Jim Carrey

Je bent je bewust van je doelen maar om ze als vanzelf te kunnen halen moet je je daarnaast onderbewust worden van je doelen. Ik kreeg het gevoel dat mijn doelen door het eenmalig opschrijven al werkelijkheid waren geworden maar autosuggestie gaat nog een stap verder. Het is een methode uit het boek Think and Grow Rich van Napoleon Hill. Hij heeft in de jaren ‘30 vele extreem succesvolle mensen, zoals Henry Ford en Thomas Edison, geïnterviewd en daar dertien principes uit gedestilleerd. Autosuggestie is een van die principes en wil zeggen dat je je doelen in je onderbewustzijn impregneert door deze zo vaak als mogelijk (liefst dagelijks) te herhalen en te visualiseren. In de jaren ‘80 was Jim Carrey een totaal onbekende, blutte acteur. Hij schreef zichzelf een cheque uit voor tien miljoen dollar voor zijn geleverde diensten als acteur. De cheque was een aantal jaar in de toekomst gedateerd op Thanksgiving 1995. Hij stopte de cheque in zijn portemonnee en die bleef daar zitten. Door de jaren heen veranderde het ding in een vodje maar telkens als hij zijn portemonnee trok zag hij de cheque; zijn cue om te visualiseren dat hij deze nog moest innen. Vlak voor Thanksgiving 1995 hoorde Jim (ik mag hem Jim noemen) dat hij tien miljoen zou gaan verdienen met Dumb & Dumber

Dit zijn de stappen uit Think & Grow Rich om autosuggestie en visualisatie met succes toe te passen:°6

  1. Kijk naar je droomlijnen en de totale kosten van deze dromen. Bepaal het exacte bedrag wat je nodig hebt om je droomlijnen te realiseren.
  2. Schrijf op wat je wilt doen en laten in ruil voor dat geldbedrag.
  3. Stel net als Jim Carrey een exacte datum vast waarop je dat geldbedrag in bezet wilt hebben.
  4. Stel een concreet en duidelijk plan op om je verlangen om te zetten in werkelijkheid. Denk na over welke nieuwe gewoontes je jezelf moet aanleren en begin klein. Welke actie(s) kun je nu al uitvoeren om dichterbij je doel te komen? Zorg dat anderen je verantwoordelijk kunnen houden, hier komen we in stap 3 nog op terug.  
  5. Maak een korte samenvatting van alles wat je in de voorgaande vier stappen hebt opgeschreven. Hoeveel heb je nodig, wanneer heb je dit gerealiseerd, wat wil je hiervoor doen en laten en wat is je plan? 
  6. Lees deze korte samenvatting te pas en te onpas hardop (liefst dagelijks). Visualiseer zo helder mogelijk dat je het geld al in bezit hebt en je je droomlijnen een voor een waar kunt maken. 

Geweldig dit! We hebben in deze stap je waarden opgesteld, doelen opgeschreven die daarmee in lijn zijn, Rupert het zwijgen opgelegd, en die doelen door middel van autosuggestie kunnen internaliseren. Deze staan niet in steen geschreven want zoals je weet zijn mensen werk in uitvoering. Je waarden en je doelen gaan hoe dan ook veranderen. Dit betekent dat je eens in de zoveel tijd opnieuw door de zeven stappen heen zult moeten gaan om op tijd bij te kunnen sturen. In de volgende stap gaan we bekijken met wie je het beste samen kunt werken om dichtbij je eigen waarden te blijven en je doelen te halen.

En nu?

Dit was de eerste van in totaal zeven stappen. Ik ben zowel bezig met het verwerken van alle geweldige reacties en nuttige feedback op het eerste deel van Agile Leven als het schrijven van de resterende stappen:

  1. Bepaal je waarden en doelen
  2. Een team verzamelen
  3. Stel vast wat jouw MVP is
  4. Een sprint plannen
  5. De sprint beleven
  6. Je afgelopen sprint presenteren
  7. Terugkijken en vooruitblikken

Ik hoor graag wat je van deze eerste stap denkt of wat je van de volgende stappen verwacht! Laat een comment achter, hier of op agileleven.nl, of via Instagram @agileleven.

Bronnen

1. Oud, maar niet gek: oudere advocaten over hun leven na de Zuidas, https://fd.nl/ondernemen/1317102/oud-maar-niet-gek-oudere-advocaten-over-hun-leven-na-de-zuidas

2. Agile Manifesto, https://agilemanifesto.org/iso/nl/manifesto.html

3. Dan Gilbert, You Are Always Changing, https://www.ted.com/talks/dan_gilbert_you_are_always_changing?language=en

4. Taproot, Core value exercise, https://www.taproot.com/live-your-core-values-exercise-to-increase-your-success/

5. George Kinder, Life Planning and The 3 Questions, https://www.youtube.com/watch?v=FEncdAA6X5M

6. Napoleon Hill (1987), Think and Grow Rich

2 comments

  1. Jos

    Gaaf stuk Rowan! Misschien moet ik binnenkort ook maar eens gaan pensioneren…

  2. Agile Leven: Stap 2 & 3 - Agile Leven

    […] stap 1 van Agile Leven. Mocht je dat nog niet gelezen hebben dan kan dat hier op LinkedIn of op de Agile Leven blog. Na deze stappen zullen er nog vier volgen. Feedback is welkom in de comments, op mijn […]

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *